Supercamera voor Japanse ruimtetelescoop

Leestijd: < 1 minuten

Govert Schilling

Het Netherlands Institute for Space Research (SRON) heeft achttien miljoen euro overheidssubsidie ontvangen voor de bouw van SAFARI, een gevoelige spectrometer/camera aan boord van de toekomstige Japans-Europese infrarood-ruimtetelescoop SPICA.

Deze gaat vanuit een punt op anderhalf miljoen kilometer afstand van de aarde onderzoek doen aan verre sterrenstelsels en planetenstelsels-in-wording.

SAFARI is een infraroodinstrument met vierduizend pixels voor spectroscopische waarnemingen in het golflengtegebied van 30 tot 210 micrometer. Daarnaast fungeert het als infraroodcamera. Het is het eerste ruimte-instrument dat uitgerust wordt met TES-detectoren (transition edge sensors): supergeleidende microcalorimeters die op een temperatuur van 50 mK (millikelvin) worden gehouden. Deze TES-detectoren zijn gevoelig voor extreem kleine temperatuurvariaties, opgewekt door binnenkomende infraroodfotonen.

De siliciumcarbide hoofdspiegel van SPICA wordt 3,2 m in doorsnede (iets kleiner dan die van de Europese ruimtetelescoop Herschel), maar zal enorm veel gevoeliger zijn doordat hij gekoeld wordt tot circa 6 K. ‘Als we onze TES-detectoren in Herschel zouden plaatsen, werden ze volslagen verblind door de telescoopspiegel zelf’, licht Peter Roelfsema, SAFARI-projectleider van SRON, toe.

De ontwikkeling van het (Japanse) koelsysteem voor SPICA heeft overigens tot forse vertraging van het project geleid. Definitief groen licht voor de ruimtemissie wordt nu verwacht in 2013; de lancering zou dan in 2021 plaatsvinden.

Volgens Roelfsema wordt SAFARI verreweg het grootste project voor SRON in de komende jaren; er gaan vijftig tot zeventig mensen aan werken. ‘Mocht het SPICA-project onverhoopt toch afgeblazen worden, dan kan dezelfde technologie ook elders worden ingezet, bijvoorbeeld voor röntgensatellieten’, zegt hij.

In totaal is met de bouw van SAFARI een Nederlandse investering van 55 miljoen euro gemoeid. Naast SAFARI wordt SPICA uitgerust met twee Japanse instrumenten voor mid-infrarode golflengten en een Koreaanse camera.

Lees ook

Nieuwsbrief
* indicates required