Special – Topproject: Gasopslag Bergermeer vergt 35 km pijpleiding

Leestijd: 3 minuten

Rijkert Knoppers

Het Bergermeer Gasopslagproject moet vanaf 2013 4,1 miljard kubieke meter aardgas tijdelijk kunnen opslaan en zo een belangrijke bijdrage aan de leveringszekerheid van aardgas.

Volgens Jan-Willem van Liere van het betrokken advies- en ingenieursbureau Tebodin is de aanleg van het benodigde pijpleidingstelsel van totaal 35 kilometer tussen de putten, de gasbehandelingsinstallatie en het Gasunie-transportsysteem minder eenvoudig dan op het eerste gezicht lijkt.

 

Het gasreservoir ligt onder de Bergermeerpolder tussen Alkmaar, Heiloo en Bergen. Om het reservoir te benutten voor gasopslag zijn veertien nieuwe putten van ruim 2,5 kilometer diepte nodig. Het pompen van aardgas in en uit het reservoir gebeurt bij een druk van maximaal 150 bar. Het gas dat uit het reservoir komt moet een behandeling ondergaan om het op de juiste kwaliteit te brengen. Een behandelingsinstallatie haalt water en gascondensaat uit het gas en brengt het op de juiste druk.

 

Deze installatie, die ontworpen wordt om emissieloos te opereren, komt op het bedrijventerrein Boekelermeer Zuid 2 ten zuiden van Alkmaar te staan. Pijpleidingen vervoeren het gas van en naar de putten en van en naar de Gasunie-hoofdleidingen. Tussen de locaties Bergermeer en Boekelermeer zullen twee 30 inch toe- en afvoerleidingen komen. Daarnaast komt er een waterinjectieleiding, die parallel aan deze leidingen loopt. Tevens wordt een tweetal aansluitingen gemaakt op het netwerk van Gasunie en komt er een aansluiting naar de bestaande PGI installatie. De totale lengte aan pijpleidingen bedraagt circa 35 kilometer.

 

Advies- en ingenieursbureau Tebodin is verantwoordelijk voor het gedetailleerde ontwerp van de pijpleidingen. Het project is bijzonder, onder meer omdat de leidingen door een natuurgebied lopen. ‘Een mooie uitdaging’, vertelt projectmanager Jan-Willem van Liere van Tebodin. ‘Want dat betekent dat er een milieu-effectrapportage (mer) nodig is om na te gaan wat de impact van het project is, bijvoorbeeld ten aanzien van het graven van de sleuven en het weer terugbrengen van de grond. Daarnaast is gekeken wat de gevolgen van de bemaling van het grondwater zijn.’

 

Van Liere wijst erop dat het juist de zorg om de natuur is die de aanleg van de pijpleidingen noodzakelijk maakt. Uit logistiek oogpunt zou het volgens hem handiger geweest zijn om de behandelingsinstallatie op het puttenveld zelf aan te leggen, maar dat was uit milieuoogpunt niet de beste keuze. Het gas gaat nu vanaf Boekelermeer over een afstand van 8,7 km naar het puttenveld.

 

De uitdaging bij het transport is dat de leidingen warm zijn: de temperatuur van het gas kan oplopen tot zo’n zeventig graden. ‘Als je een warme leiding in de grond legt en je neemt geen maatregelen, dan warmt ook de bodem en het grondwater op, en dat heeft invloed op de planten, de bollenvelden en het grasland’, aldus Van Liere. ‘De opslag van het gas vindt in een zandsteenlaag plaats, die zich op twee à drie kilometer diepte bevindt en waar het vrij warm is. Dat betekent dat het gas dat uit de putten stroomt een temperatuur heeft van 60 à 70 graden Celsius.’

 

Vanwege de temperatuur is het van belang de leidingen te isoleren, maar met een buitendiameter van 762 mm is dat nog niet zo eenvoudig. Bij het aanbrengen van de isolatie zetten de pijpleidingen door de hoge temperatuur en druk uit. ‘Je wilt minder warmteafgifte naar de ondergrond, maar tegelijk wil je ook dat de isolatie niet kapot gaat. Doordat de pijpleiding door warmte uitzet ontstaan er grote krachten, niet alleen op de leidingen maar ook op de isolatie.’

 

Tebodin zoekt de oplossing in het gebruik van Pur-pe-isolatie, polyurethaan isolatiemateriaal met een buitenmantel van polyethyleen. Over de keuze van het type Pur vindt nog overleg met de leverancier plaats. ‘Op een aantal plaatsen zijn we ook nog overgegaan op een staal-in-staalsysteem’, aldus Van Liere. ‘Daarbij is een stalen mantelbuis om de binnenste buis aangebracht en zijn ze onderling verbonden.’ De aanleg van de pijpleidingen begint in 2011; volgens de planning zal de klus in 2013 geklaard zijn.

Lees ook

Nieuwsbrief
* indicates required