Hondsbroeksche Pleij geeft grip op de afvoerverdeling

Leestijd: 2 minuten

Benno Boeters

Afgelopen maandag leverde Rijkswaterstaat het eerste grote project, de Hondsbroeksche Pleij, in het programma Ruimte voor de Rivier op.

Bij Westervoort, dichtbij Arnhem, splitst de IJssel zich af van de Rijn. De oude dijk van de Hondsbroeksche Pleij dwong het (hoog-) water op die plek in een flessenhals en dus besloten RWS en Waterschap Rijn en IJssel de bedding te verruimen. De Pleijdijk op de rechteroever werd 150 tot 250 meter verlegd en voorzien van een verticaal kwelscherm van negen meter diep ín de dijk, om ‘piping’ (onderloopsheid) tegen te gaan.

Het meest bijzondere is hier het regelwerk dat gebouwd is in de hoogwatergeul tussen de oude en nieuwe dijk. Een constructie met dertig doorstroomopeningen, waarbij in elke opening tot vier betonnen balken horizontaal kunnen worden geplaatst. Daarmee is het mogelijk de verhouding in de hoeveelheid water richting Nederrijn en richting IJssel te beïnvloeden, of eigenlijk te handhaven. Want als regel blijft gelden: éénderde IJssel, tweederde Rijn.

Met dit nieuwe regelwerk is het mogelijk om in te spelen op veranderingen in de afvoerverdeling van het rivierwater. Deze kan veranderen door werkzaamheden aan de rivieren, erosie, sedimentatie en begroeiing langs oevers. Nu staat een van de openingen volledig open, de 29 andere zijn dicht. Bij een volledig open situatie kan er tot 660 m3/s door het regelwerk richting de IJssel stromen.

Pas als alle maatregelen voor Ruimte voor de Rivier zijn doorgevoerd, is een fijnere afstelling van het regelwerk mogelijk. Mocht het in de winter door onverwachte pieken of dalen in de rivierafvoer nodig zijn om balken bij te plaatsen of om balken te verwijderen, dan kan dat vanaf een drijvend ponton met een hijswerktuig.

Soortgelijk regelwerk

Toen op 9 januari het water hoog stond – zo’n 12,20 m boven NAP bij de IJsselkop – stroomde voor het eerst water door de geul en het nieuwe regelwerk. Bij een afvoer van 16.000 m3/s bij Lobith, de maatgevende afvoer, geeft de peilschaal bij de IJsselkop circa 14,9 m aan.

Overigens gaat RWS ook bij de Pannerdensche Kop, iets stroomopwaarts, waar de Rijn zich splitst in de Waal en het Pannerdens Kanaal, een soortgelijk regelwerk aanleggen.

Lees ook

Nieuwsbrief
* indicates required