De zandzak voorbij

Thomas van de Sandt

Nee, hij hoeft geen lintje door te knippen dit keer. Voor de opening van Flood Proof Holland, een nieuwe proeftuin voor innovatieve, tijdelijke waterkeringen, staat de Delftse wethouder Pieter Guldemond op 17 juni heupdiep in het water.

Met kaplaarzen en een waadbroek over zijn nette pak trekt hij een schot weg, waarmee een door kleidijken omringd bassin volloopt. Een dam, deels opgetrokken uit zandzakken en deels gevormd door aaneengeschakelde, met water gevulde bakken, houdt het water tegen. Na een paar minuten breekt de dam, bij de zandzakken. De zogenaamde Box Barrier blijft fier overeind.

Meteen is duidelijk waar het in Flood Proof Holland om gaat: praktische oplossingen voor tijdelijke waterkeringen, bedacht door ingenieurs met hun laarzen in de modder, die een stapje beter, praktischer en milieuvriendelijker zijn dan de traditionele zandzak. Van de zes testpercelen zijn er inmiddels drie bezet. Naast de Box Barrier van BAM Infraconsult en GMB zijn dat de Watergate van Benelux Flood Defense Systems (BFDS), een uitrolbare waterkering die zichzelf vult met water, en de biologisch afbreekbare Green Soil Bag, die zaadjes bevat en dus – anders dan een normale zandzak – tot bloei komt.

De timing van de opening van Flood Proof Holland is precies goed. ‘De overstromingen van de afgelopen weken in Duitsland, Tsjechië en Hongarije laten het belang van tijdelijke waterkeringen zien’, aldus Bas Jonkman, hoogleraar integrale waterbouwkunde aan de TU Delft. En inderdaad: op het proefterrein langs de A13, onderdeel van het nog grotendeels in te richten sciencepark Technopolis in Delft, cirkelen behalve waterbouwers en pers ook degelaties uit deze, recent door het water getroffen landen rond. Maar ook ambassademedewerkers van de VS en enkele Aziatische landen zijn aanwezig.

De vertegenwoordigers van de drie getoonde technieken zijn blij met alle aandacht, want zij zijn klaar om hun product op grote schaal in te zetten. ‘Wij hebben dit concept al tien tot twaalf jaar geleden ontwikkeld en zijn al helemaal marktklaar’, vertelt Floris Geeris van BFDS. ‘In dit vakgebied worden innovaties echter niet zo snel overgenomen, je moet eerst alles duizend keer testen.’

Achter hem loopt de door BFDS ontwikkelde Watergate langzaam vol. De uitrolbare kering is voorzien van een soort kieuwsysteem, dat openklapt als er water tegenaan stroomt. De bovenkant drijft op het water en de onderkant wordt door het water naar beneden gedrukt, waardoor de kering wordt gestabiliseerd.

De derde kering in de proeftuin is een beetje een vreemde eend in de bijt. Anders dan de andere keringen is de Green Soil Bag juist bedoeld om te blijven liggen. De juten zakken zijn binnen enkele maanden zo dun als papier en binnen een paar jaar volledig biologisch afgebroken. Binnenin zit speciale grond en een zadenmix, zodat er begroeiing op de zak ontstaat. ‘Het wordt nu vooral gebruikt voor reparaties aan bestaande dijken’, vertelt bedenker Jean Paul de Garde. ‘Maar we zijn bijvoorbeeld ook in gesprek met de gemeente Rotterdam, die de harde kering van de binnenhaven groen wil maken.’

Lees ook

Nieuws brief
* indicates required